Grenzeloos gevangen
Geplaatst op 03. aug, 2011 door admin in MyLife Opinie
De gevolgen van geweld (emotioneel, seksueel of huiselijk) op een mensenleven zijn zwaar onderschat. De consequenties van grensoverschrijdende ervaringen in de kindertijd zijn levenslang.
Een leven lang gevangen in het haast grenzeloze web van de dader(s). Het lijkt onmogelijk, maar hoe ontsnappen we uit deze gevangenis?
Tsunami van media-aandacht
Geweld tegen kinderen staat in de schijnwerpers. De politiek schreeuwt moord en brand, dagelijks berichten de media over seksueel misbruik in de Rooms-Katholieke Kerk, huiselijk geweld en de roep om zwaardere straffen wordt steeds groter. Als een tsunami komt al dit geweld onze huiskamer in.
Hoe veilig zijn we echt?
Wie je ook spreekt ‘transparantie’ en ‘preventie’ zijn de toverwoorden van deze tijd. Maar hoe veilig zijn we echt?
Daders moeten opgesloten worden en desnoods gedwongen behandeling krijgen (tbs). Veel aandacht gaat uit naar de extreem zware gevallen, maar hoe zit het eigenlijk met de honderden zaken die geseponeerd of geschikt worden in dit land bij gebrek aan bewijs. Honderden zaken waarvan de dader, ondanks aangifte, ‘gewoon’ weer op straat terugkomen. Of bijvoorbeeld zoals in mijn eigen situatie: de dader is veroordeeld met een straf van 6 maanden voorwaardelijk en ‘gedwongen’ verhuizing. He hoe ging het ook alweer in de RKK; overplaatsen die man.
Los van een inhoudelijk oordeel over zaken, blijven we dus grote risico’s lopen met elkaar. En ze allemaal op de een of andere manier uitsluiten is ook geen oplossing.
Kortom: de angst regeert en houd ons gevangen in haar greep!
‘In de greep van de monsters’
Monsters zijn het! Monsters die aan onze kinderen zitten; ze slaan, ze misbruiken, ze emotioneel verwaarlozen, ze terroriseren, ze beroven om kind te zijn. Gruwelijk zijn de details van de feiten: ‘dat doet een ‘normaal’ mens toch niet, het zijn toch geen mensen, het zijn beesten’, is een reactie van velen.
Het onbegrip is groot, maar zijn het wel monsters? Volgens mij vechten we als een Don Quichot tegen onze eigen schaduw, om maar niet te hoeven onderkennen dat zo’n monster ook in ons schuil kan gaan.
Open wonden ‘het blijft pijn doen’
Ervaringen als deze hakken er diep in. Ze gaan als het ware diep in je DNA en ziel zitten, om daar je leven lang niet meer weg te gaan. Ok er valt mee te leven, maar eigenlijk went het nooit. De beelden blijven bestaan en komen af en toe op de meest onverwachte momenten (triggers) weer terug. De huidige berichtgeving kan zo’n trigger zijn, maar bijvoorbeeld ook de geboorte van een eigen kind of het overlijden van een ouder aan wie je het nooit hebt verteld.
Mensen met dit soort ervaringen ondervinden nagenoeg op alle levensgebieden de gevolgen. Enkele voorbeelden hoe mensen het in hun leven tegen kunnen komen, zijn:
- Hechtingsproblemen in relaties (van familie, partner, vriendschappelijk alsook werk)
- Onderhouden van relaties heel moeizaam; veel isolement en eenzaamheid
- Partnerrelaties die geen stand houden met als gevolg (meerdere) scheidingen en samengestelde gezinnen.
- Autoriteitsissues (macht & onmacht): veel slachtoffers belanden in de arbeidsongeschiktheid. Bijvoorbeeld door conflicten op het werk die een andere oorsprong hebben.
- Figuurlijk ‘uit het lijf stappen’ komt veel voor; stoppen met voelen van emoties
- Verdoven (alcohol, drugs, eten, extreem sporten, hard werken, etc.) van de stortvloed aan onverwerkte emoties (boos, bang, blij, verdriet).
- Verwarring rondom intimiteit, seksualiteit, seksuele geaardheid.
- Fysieke aanraking (knuffelen) vaak beladen en dus houden we afstand. Ouders die hun kinderen niet durven aan te raken, omdat ze bang zijn om ‘dader’ te worden.
- Mensen waarvan hun grenzen zijn overschreden, hebben vaak moeite met het bewaken van hun eigen en andermans grenzen.
Onvoldoende invoelingsvermogen om gevolgen van grensoverschrijdend gedrag in te schatten. Omdat ze op jonge leeftijd hun gevoel hebben uitgeschakeld (overlevingsstrategie), herkennen ze de ‘pijn’ van de ander onvoldoende. Dit moet opnieuw of alsnog geleerd worden.
Regelmatig kom ik mensen (slachtoffers) tegen met een laag zelfvertrouwen en een groot negatief zelfbeeld. Het wantrouwen is enorm en het vertrouwen dat het ooit nog goed komt is ver te zoeken. Zoeken, zoeken en zoeken naar hulp, rust en ‘peace of mind’.
‘Veilige haven’
Wat zou het toch waardevol zijn als er een ‘veilige haven’ zou zijn voor al deze rond dobberende bootjes. Als zwervers van hun eigen bestaan op zoek naar genegenheid, aandacht en een beetje liefde voor hun sores. Gewoon een schouder om even uit te huilen, luisterend naar andermans verhalen en te ervaren dat je niet alleen bent. Voorbeelden van mensen krijgen die je zijn voorgegaan en helpen bij het verwerken van al het onverwerkte leed.
Zo’n plek zou ik willen. Helaas kan de reguliere geestelijke gezondheidszorg, ondanks alle goede bedoelingen, zo’n plek niet bieden. Zeker niet als het om seksueel geweld gaat en al helemaal niet voor jongens/mannen. Gelukkig wordt de roep om zo’n plek luider en luider. Misschien moet het initiatief wel vanuit de slachtoffers zelf komen. Net als het voorbeeld van de Thomashuizen; gestart door de vader van Thomas die ‘gewoon’ een mooie, veilige en liefdevolle plek voor zijn zoon wilde.
Maatschappelijk gevangen
De daders hebben ons in hun greep. Veel van de preventieve maatregelen die momenteel genomen worden zijn gericht op daders. Gefocussed op voorkoming van recidive, signaleren en melden van de daden, gericht op hogere straffen onder het mantra ‘dan wordt het veilig voor onze kinderen’.
De tijd lijkt rijp te zijn om over onze schaduw heen te stappen, maar of we daadwerkelijk klaar zijn om dader- en slachtofferschap te zien voor wat het is, betwijfel ik. Twijfel omdat het van ons vraagt voorbij schuld, oordeel en vergelding te kijken.
Grenzeloos gevangen achter de tralies van goed en kwaad.
Mark van den Heuvel
