De kracht van opstellingen
Geplaatst op 03. aug, 2011 door admin in MyLife Inspiratie
Een opstelling, constellatie of rangschikking: drie termen die over het geheel van opgestelde spelers gaan; een gezin, een familie, een organisatie of bijvoorbeeld een voetbalelftal. In bepaalde omstandigheden functioneert het heel goed en in andere situaties is het bijna onmogelijk om samen te leven, te werken of te spelen. Hoe werkt dat eigenlijk en wat is de kracht van systemisch werken hierbij?
Een opstelling in de sport
Wanneer er gesproken wordt over een opstelling van bijvoorbeeld een voetbalelftal, komen er bij veel mensen direct allerlei beelden naar boven en is het vaak direct helder welke speelstijl en spelopvatting de trainer voor ogen heeft. Om de wedstrijd te winnen zijn nog meer factoren van invloed: (zelf-) vertrouwen, de chemie tussen spelers, blessures, vorm van de speler en het team, etc.
Op het moment dat spelers (vrijwillig of gedwongen) van plek wisselen of op een andere positie moeten spelen, kunnen er verstoringen optreden. Helemaal als de keeper in de spits gaat lopen, de spits in de verdediging en de laatste man op het middenveld moet aanvallen en verdedigen. Het geheel gaat hierdoor niet beter presteren, integendeel! Hoe komt het toch dat het ene team met nagenoeg dezelfde middelen wel wint en de andere keer op keer verliest?
Hoe werkt een familie of organisatie opstelling?
Bij een familie of organisatie opstelling is het in wezen niet anders dan bij een voetbalelftal en wordt een vraag of probleem ingebracht, welke met behulp van representanten, de zogenaamde ‘spelers’, wordt opgesteld. Deze krijgen een plek in de ruimte (de grasmat bij het voetbal) waardoor een opstelling ontstaat en onderlinge verhoudingen en dynamieken zichtbaar worden.
Een belangrijk doel bij het opstellen is zaken die spelen zichtbaar maken en dat wat het functioneren juist stimuleert of belemmerd boven tafel te krijgen. De vraaginbrenger ervaart hoe het is als de ‘poppetjes’ op de juiste plek en positie komen te staan. Een weg / beweging wordt zichtbaar hoe de orde zich kan herstellen, de rust kan terugkeren, waardoor er ruimte voor beweging kan ontstaan.
Je eerste opstelling heb je al gehad
Gedurende een mensenleven staat iemand in veel constellaties. De eerste waarin je terecht komt is namelijk die van je gezin van herkomst. Als het ware het eerste team waarin je opgroeit, je ontwikkeld en leert functioneren. Ouders zijn onze eerste leermeesters, die je van alles meegeven en hier en daar ook zaken laten liggen. Deze leerervaringen, of het gemis ervan, neem je mee in andere settings. Of het nu gaat over je partnerkeus, vrienden en vriendinnen die je in je loop van je leven leert kennen, de keuze van een opleiding die je wilt volgen of het werk wat je wilt doen. Deze eerste opstelling blijft van invloed op volgende stappen die mensen zetten in hun leven.
Snel en effectief diagnose instrument
Het bijzondere van het werken met opstellingen vanuit systemisch perspectief, is dat het een snel en effectief instrument is, welke de betrokken ‘spelers’ binnen ‘90 minuten’ tot de kern laat komen. Aanvullend krijgen deelnemers veel informatie over wat er nodig is en te doen staat met betrekking tot de ingebrachte vraag of probleemstelling.
De kracht van het beeld Het voor je ogen zien ontvouwen van een opstelling geeft krachtige beelden en herinneringen, die vaak lang blijven hangen en doorwerken bij de inbrenger, de representanten, alsook het geheel.
Kennismaken door te proeven
Familie- en organisatie opstellingen (systemisch werken) is een nieuw fenomeen en wordt sinds begin jaren negentig steeds vaker toegepast. Om kennis te komen maken met deze nieuwe manier van werken hebben Hans Streng (De oranje krokodil), Peter Derks (Peter Derks Organisatie en Advies) en Mark van den Heuvel (MyLife Productions) deze Systemische Proeverijen ontwikkeld. Diverse manieren van kennismaken, waarbij op verschillende manieren deelnemers kunnen proeven. Graag nodigen we je uit om samen met ons aan tafel te gaan.
Namens Hans, Peter en Mark van harte welkom!
